Depremle İlişkili Crush Sendromunda Böbrek Yetmezliğinin Yönetimi: Çok Merkezli Yoğun Bakım Sonuçları

Online Makale

Online Hizmetlere Toplu Bakış Online Kayıt ve Konaklama Online Bilimsel Program Dernekler İçin... Referanslarımız Telefon ve e-posta Desteği Bildiri özeti nedir? Bildiri özeti nasıl hazırlanır? Bildiri özeti örnekleri Kabul mektubu örnekleri

Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi

Depremle İlişkili Crush Sendromunda Böbrek Yetmezliğinin Yönetimi: Çok Merkezli Yoğun Bakım Sonuçları [Ulus Travma Acil Cerrahi Derg]

Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. Baskıdaki Makaleler: UTD-66645 | DOI: 10.14744/tjtes.2026.66645

Depremle İlişkili Crush Sendromunda Böbrek Yetmezliğinin Yönetimi: Çok Merkezli Yoğun Bakım Sonuçları

Zehra Hatıpoglu¹, Omer Dogan¹, Mehmet Gokhan Gok¹, Kanıye Aydın², Ersel Gulec¹, Medıha Turktan¹, Ferhat Cetınkaya¹, Eda Macıt Aydın³, Busra Tezcan³, Murat Sayın³, Ahu Dudu Akarca⁴, Dıdem Sozutek Akkoyun⁵, Devrım Sogut Akdag⁶, Sınem Bayrakcı⁷, Nazıre Ates Ayhan⁸, Ilhan Asude Akca⁹, Gamze Kocak¹⁰, Nıhal Denız Bulut Yuksel¹⁰, Deniz Yüksel¹¹, Ahmet Coşar¹², Hatıce Yagmurdur¹², Tülay Tuncer Peker¹², Nilgun Kavrut Ozturk¹³, Vecıhe Bayrak¹⁴, Sedat Kaya¹⁵, Aliye Esmaoglu¹⁶, Nuray Altay¹⁷, Serhat Atılgan¹⁸, Yeşim Şerife Bayraktar¹⁹, Hilal Sipahioğlu
¹Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Adana, Türkiye
²Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Yoğun Bakım Ünitesi, Adana, Türkiye
³Sağlık Bakanlığı, Etlik Şehir Hastanesi, Yoğun Bakım Bölümü, Ankara, Türkiye
⁴Seyhan Devlet Hastanesi Yoğun Bakım Bölümü, Adana,türkiye
⁵Adana Şehir Hastanesi, Dahiliye Bölümü, Tıbbi Yoğun Bakım Ünitesi, Adana, Türkiye
⁶Adana Şehir Hastanesi, Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Bölümü, Adana, Türkiye
⁷Dr.ersin Arslan Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Kliniği, Gaziantep, Türkiye
⁸Şanlıurfa Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Cerrahi Yoğun Bakım Kliniği, Şanlıurfa, Türkiye
⁹Şanlıurfa Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Kliniği, Şanlıurfa, Türkiye
¹⁰Mersin Şehir Hastanesi, Dahiliye Kliniği, Yoğun Bakım Ünitesi, Mersin, Türkiye
¹¹25 Aralık Şehir Hastanesi, Yoğun Bakım Servisi, Gaziantep, Türkiye
¹²Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi, Yoğun Bakım Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye
¹³SBÜ Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Yoğun Bakım Anabilim Dalı, Antalya, Türkiye
¹⁴Nevşehir Şehir Hastanesi, Yoğun Bakım Servisi, Nevşehir, Türkiye
¹⁵Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Anesteziyoloji ve Yoğun Bakım Anabilim Dalı, Diyarbakır, Türkiye
¹⁶Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Kayseri, Türkiye
¹⁷Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Anabilim Dalı, Şanlıurfa, Türkiye
¹⁸Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Yoğun Bakım Anabilim Dalı, Diyarbakır, Türkiye
¹⁹Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Anabilim Dalı, Konya, Türkiye

Giriş: Ezilme sendromu (ES), travmatik rabdomiyoliz sonrasında gelişen ve çok sistemli organ disfonksiyonu ile seyreden klinik bir tablodur; esas olarak böbrekleri etkiler. Bu çalışmanın amacı, ES bulunan deprem mağdurlarında akut böbrek hasarı (ABH) insidansını, risk faktörlerini ve tedavi modellerini belirlemek; özellikle renal replasman tedavisi (RRT) kullanımına ve klinik sonuçlara odaklanmaktır.
Yöntemler: Bu retrospektif çok merkezli çalışmada, Kahramanmaraş 2023 depremleri sonrasında 23 üçüncü basamak hastanesinin yoğun bakım ünitelerine kabul edilen 247 erişkin deprem kaynaklı ES hastası incelendi. Demografik veriler, yaralanma paternleri, laboratuvar parametreleri, tedavi protokolleri ve sonuçlar 15 günlük bir dönem boyunca analiz edildi.
Bulgular: Hastaların %78,5’inde (n=194) ABH gelişti. ABH gelişen hastaların %62,4’ünde (n=121) RRT uygulanması gerekti. Çok değişkenli lojistik regresyon analizine göre, miyoglobin ve kreatinin düzeyleri ABH gelişme riskinde artışla ilişkili bulundu (sırasıyla OR: 1,001; %95 GA: 1,000–1,001 ve OR: 1,735; %95 GA: 1,151–2,615). Benzer şekilde, kreatinin düzeyi ve yoğun bakıma yatış nedeni, RRT uygulanmasını etkileyen faktörlerdi (sırasıyla OR: 1,7; %95 GA: 1,28–2,15 ve OR: 2,9; %95 GA: 1,26–6,90). Otuz günlük mortalite oranı, ABH gelişen hastalarda ABH gelişmeyenlere kıyasla daha yüksekti. RRT alan ve almayan ABH hastaları arasında mortalite oranları benzerdi.
Sonuç: Bu çalışma, depremle ilişkili ES olgularında ABH oranlarını ortaya koymakta ve felaketlere hazırlık kapsamında yeterli diyaliz kapasitesinin sağlanması ile serum miyoglobin ve kreatinin düzeylerine dayalı erken risk sınıflandırmasının, optimal hasta yönetimi için önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Crush syndrome, Akut böbrek yetmezliği, Renal replasman tedavisi, Deprem, Yetişkin

Management of renal failure in earthquake-related Crush Syndrome: Multicenter Intensive Care Outcomes

Zehra Hatıpoglu¹, Omer Dogan¹, Mehmet Gokhan Gok¹, Kanıye Aydın², Ersel Gulec¹, Medıha Turktan¹, Ferhat Cetınkaya¹, Eda Macıt Aydın³, Busra Tezcan³, Murat Sayın³, Ahu Dudu Akarca⁴, Dıdem Sozutek Akkoyun⁵, Devrım Sogut Akdag⁶, Sınem Bayrakcı⁷, Nazıre Ates Ayhan⁸, Ilhan Asude Akca⁹, Gamze Kocak¹⁰, Nıhal Denız Bulut Yuksel¹⁰, Deniz Yüksel¹¹, Ahmet Coşar¹², Hatıce Yagmurdur¹², Tülay Tuncer Peker¹², Nilgun Kavrut Ozturk¹³, Vecıhe Bayrak¹⁴, Sedat Kaya¹⁵, Aliye Esmaoglu¹⁶, Nuray Altay¹⁷, Serhat Atılgan¹⁸, Yeşim Şerife Bayraktar¹⁹, Hilal Sipahioğlu
¹Department Of Anesthesiology And Reanimation, Cukurova University Faculty Of Medicine, Adana, Turkey
²Division Of Intensive Care Unit, Department Of Internal Medicine, Cukurova University Faculty Of Medicine, Adana, Türkiye
³Department Of Intensive Care, Ministry Of Health,etlik City Hospital, Ankara, Türkiye
⁴Department Of Intensive Care, Seyhan Public Hospital, Adana,türkiye
⁵Division Of Medical Intensive Care Unit, Department Of Internal Medicine, Adana City Hospital, Adana, Türkiye
⁶Department Of Anesthesiology And Reanimation,adana City Hospital, Adana, Türkiye
⁷Department Of Intensive Care, Dr.ersin Arslan Training And Research Hospital, Gaziantep, Türkiye
⁸Department Of Surgical Intensive Care, Şanlıurfa Training And Research Hospital, Şanlıurfa, Türkiye
⁹Department Of Intensive Care, Şanlıurfa Training And Research Hospital, Şanlıurfa, Türkiye
¹⁰Division Of Intensive Care Unit, Department Of Internal Medicine, Mersin City Hospital, Mersin, Türkiye
¹¹Department of Intensive Care, 25 Aralık City Hospital, Gaziantep, Türkiye
¹²Department of Intensive Care, University of Health Sciences,Gülhane Faculty of Medicine, İstanbul, Türkiye
¹³Department of Anesthesiology and Reanimation, SBÜ Antalya Training and Research Hospital, Antalya, Türkiye
¹⁴Department of Intensive Care, Nevşehir City Hospital, Nevşehir, Türkiye
¹⁵Department of Anesthesiology and Reanimation, Gazi Yaşargil Training and Research Hospital, Diyarbakır, Türkiye
¹⁶Department of Anesthesiology and Reanimation, Erciyes University Faculty of Medicine, Kayseri, Türkiye
¹⁷Department of Intensive Care, Harran University Faculty of Medicine, Şanlıurfa, Türkiye
¹⁸Department of Intensive Care, Gazi Yaşargil Training and Research Hospital, Diyarbakır, Türkiye
¹⁹Department of Intensive Care, Selçuk University Faculty of Medicine, Konya, Türkiye

Background: Crush syndrome (CS) is a clinical condition associated with multisystem organ dysfunction that develops after traumatic rhabdomyolysis and primarily affects the kidneys. The aim of this study was to characterize the incidence, risk factors, and treatment patterns acute kidney injury (AKI) in earthquake victims with CS, with a particular focus on renal replacement therapy (RRT) use and clinical outcomes.
Methods: In this retrospective multicenter study, 247 adult patients with earthquake-related CS who were admitted to intensive care units in 23 tertiary hospitals after the Kahramanmaraş-2023 earthquakes were analyzed. Demographic data, injury patterns, laboratory parameters, treatment protocols, and outcomes were analyzed over a 15-day period.
Results: AKI developed in 78.5% (n=194) of patients. RRT was required in 62.4% (n=121) of AKI patients. The findings of the multiple logistic regression analysis demonstrated that myoglobin and creatinine were associated with an elevated risk of developing AKI (OR: 1.001; 95% CI: 1,000-1,001 and OR: 1.735; 95% CI: 1,151-2,615, respectively). Similarly, creatinine level and reasons for ICU admission were factors influencing RRT administration. (OR: 1.7; 95%CI: 1.28-2.15 and OR: 2.9; 95% CI: 1.26-6.90, respectively) The 30-day mortality rate was higher in patients with AKI than in those without AKI. Mortality rates were similar between patients with AKI who received RRT and those who did not.
Conclusion: This study demonstrates the rates of AKI in earthquake-related CS, highlighting the need for improved disaster preparedness with adequate dialysis capacity and early risk stratification using serum myoglobin and creatinine levels for optimal management.

Keywords: Crush syndrome, Acute kidney injury, Renal replacement therapy, Earthquake, Adult

Sorumlu Yazar: Omer Dogan, Türkiye

ARAÇLAR